pçnçB mçcçlçuç HuçíìçW cçW cçívçnçíuç nçW, lççí Fvç çÆsêçW kçÀçÇ GHç³çákçwlç ÒççÆlçHçÓç|lç kçÀçÇ pççSiççÇ~
ÒççÆlçHçÓç|lç çÆsêçWí kçíÀ çÆkçÀvççjçW Hçj HçwuçQpççW Üçjç ³çç mçbçÆJçjçÆ®çlç suuçç GHçuçyOç kçÀjJççkçÀj kçÀçÇ pççSiçç (oíKçW çÆ®ç$ç XII/52, XII/53, XII/54, XII/55 DççÌj XII/56)
mçcçlçuç Dçûç çÆmçjí JççuççÇ HuçíìçW kçíÀ vççÇ®çí kçíÀ çÆnmmçí cçW cçívçnçíuç kçÀçí suuçí kçÀçí cçpçyçÓlç yçvççvçí Jççuçí HçwuçQpççW kçíÀ mççLç çÆHçÀì çÆkçÀ³çç pççSiçç, çÆpçmçkçíÀ mçcçlçuç çÆnmmçí kçÀçÇ cççíìçF& (1.5 t + 1/8 Fb®ç) mçí kçÀcç vçnçR nçíiççÇ~
pçnçB t= Fb®ççW cçW çÆmçjí kçÀçÇ Huçíì kçÀçÇ cççíìçF& nÌ DççÌj 7 HçáÀì DççÌj 6 Fb®ç J³ççmç kçíÀ yçç@³çuçjçW cçW DççÌj cçívçnçíuç ÖçíÀcç kçíÀ THçj, HçÀvçxmç DççÌj çÆmçjí kçÀçÇ Huçíì kçíÀ yççÇ®ç cçW DççÌj vççÇ®çí kçíÀ çÆnmmççW cçW Hçávç&yççÆuçlç kçÀjvçí kçíÀ uçS çÆMçKçj kçíÀ mççLç çÆHçÀì kçÀçÇ pççSiççÇ DççÌj Fmç çÆMçKçj kçÀçí Gmçmçí Dç®sçÇ lçjn mçí
Jçíu[ kçÀj çÆo³çç pççSiçç~
mçYççÇ cççcçuççW cçW, HçdÀuçQçEpçiç ³çç suuçí kçÀçÇ içnjçF& mçcççÇkçÀjCç XII/6 Üçjç çÆvçOçç&çÆjlç kçÀçÇ içF& içnjçF& mçí kçÀcç vçnçR nçíiççÇ~
çÆìHHçCççÇ : pçnçB cçÌvçnçíuç cçuìçÇ-ìîçÓyçuçj yçç@³çuçjçW cçW ìîçÓyç vçímìçW kçíÀ yççÇ®ç cçW ³çç Dçv³ç yçç@³çuçjçW kçíÀ HçÀvçxmç kçíÀ vççÇ®çí çqmLçlç nçW, lççí çÆkçÀvççjí kçÀçÇ HçbçÆkçwlç³ççW cçW mìí ìîçÓyç ³çç içmçíì mìí, ³çLçç uççiçÓ, cçÌvçnçíuç kçíÀ Flçvçí çÆvçkçÀì uçiççS pççSbiçí çÆpçlçvçç J³çJçnç³ç& nçí~

Huçívç ìîçÓyççW kçÀçí oçívççW çÆmçjçW Hçj Jçíu[ çÆkçÀ³çç pççSiçç, ³çç GvnW Fvçuçíì çÆmçjí Hçj Jçíu[ çÆkçÀ³çç pççSiçç DççÌj DççGìuçíì çÆmçjí Hçj Gmçí yç]{ç³çç pççSiçç ³çç oçívççbí çÆmçjçW Hçj yç]{ç³çç pççSiçç~
pçnçB kçíÀJçuç ìîçÓyç yç]{çÇ náF& nçí, JçnçB ÒççƬçÀ³çç kçÀçí mçcççvççblçj jç@uçìçW Jççuçí ScHçW[jçW Üçjç çÆkçÀ³çç pççSiçç DççÌj ìîçÓyç kçÀç yç]{ç náDçç çÆnmmçç, ìîçÓyç Huçíì kçÀçÇ HçÓjçÇ cççíìçF& cçW mççcççvççblçj nçíiçç~ FmçkçíÀ DççÆlççÆjkçwlç, yç]{çÇ náF& ìîçÓyç cçW þçÇkçÀ mçí cçáBn yçvçç³çç pççSiçç ³çç Fvçuçíì çÆmçjí Hçj Gmçí çÆHçjçí³çç pççSiçç~ pçnçB ìîçÓyç kçÀçí ìîçÓyç Huçíì mçí Jçíu[ çÆkçÀ³çç iç³çç nçí, lççí ìîçÓyç kçÀçí Jçíu[vç mçí Hçnuçí ìîçÓyç çÆsê kçÀçÇ HçkçÀ][ cçW uççvçí kçíÀ çÆuçS Lççí][ç mçç yç]{çvçç ®çççÆnS~

t =	WP .D	+ C	mçcççÇkçÀjCç XII/14
	1.6 f

pçnçB

t =çÆcç.cççÇ. cçW ìîçÓyç kçÀçÇ v³çÓvçlçcç cççíìçF& nÌ
WP = çÆkçÀ.ûçç./mçW.cççÇ.² (D) cçW yçç¿ç kçÀç³ç& oçyç nÌ
D = çÆcç.cççÇ. cçW yçç¿ç ìîçÓyç J³ççmç nÌ
C= mçb#ççjCç sÓì kçÀçí 0.75 çÆcç.cççÇ. cççvçç pççSiçç Hçjvlçá mìívçuçímç mìçÇuç kçíÀ çÆuçS C= 0 ³ççÆo Òç³ççíkçwlçç ®ççní lççí G®®çlçj cççvç DçHçvçç mçkçÀlçç nÌ~
f = çÆJççÆvç³çcç 338 kçíÀ Dçvçámççj Dçvçácçlç oçyç